Tedavi Şekilleri
DDT’de dört temel tedavi biçimi vardır:

  1. Bireysel terapi
  2. Grup becerileri eğitimi
  3. Telefon iletişimi
  4. Terapist danışmanlığı

Genel model dahilinde tutularak, terapistin takdirine bağlı olarak grup terapisi ve diğer tedavi biçimleri eklenebilir. Bu mod için hedeflerin net ve öncelikli olması gerekir.

Bireysel terapi birincil süreçtir. Tedavinin ana çalışması bireysel tedavi oturumlarında gerçekleştirilir. Bireysel tedavinin yapısını ve kullanılan bazı stratejileri kısaca açıklayacağız. Terapötik iletişimin özelliklerini zaten yukarıda açıklamıştık.

Telefon İletişimi
Seanslar arasında hastaya, mesai saatleri dışında telefonla temas dahil olmak üzere terapistle telefon iletişimi sunulmalıdır. Bununla birlikte, her terapistin bu temas üzerine açık sınırlar koyma hakkı vardır ve telefonla iletişimin amacı da oldukça açık bir şekilde tanımlanmıştır. Özellikle telefonla temas, psikoterapi amaçlı değildir. Aksine, hastaya öğrendiği becerileri seanslar arasındaki gerçek yaşam durumuna uygulama konusunda yardım ve destek vermek; kendine zarar vermekten kaçınmanın yollarını bulmaya yardımcı olmaktır. Hastanın terapisti ile olan ilişkisine zarar verdiğini hissettiği ve bunu bir sonraki seanstan hemen önce yapmak istediğini düşündüğü ilişki onarımı amacıyla yapılan çağrılar da kabul edilir. Hasta kendini yaraladıktan sonra yapılan çağrılar kabul edilemez ve acil güvenliği sağlandıktan sonraki yirmi dört saat boyunca başka çağrı yapılmasına izin verilmez. Böylelikle hastanın kendine zarar vermesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Beceri Eğitimi
Genellikle grup bağlamında, ideal olarak bireysel terapistin kendisi tarafından yapılır. Beceri eğitimi gruplarında hastalara sınırda kişilik bozukluğu olan kişilerin yaşadığı özel problemlerle ilgili olduğu düşünülen beceriler öğretilir. Sırasıyla dört beceri grubuna odaklanan dört modül vardır:

  • Temel farkındalık becerileri.
  • Kişilerarası etkililik becerileri.
  • Duygu modülasyon becerileri.
  • Sıkıntı tolerans becerileri

‘Temel farkındalık becerileri’, Budist meditasyonunun belirli tekniklerinden türetilmiş olsa da, esasen psikolojik tekniklerdir ve uygulamalarına hiçbir dini bağlılık esas olmaz.

Öğretilen ‘kişilerarası etkililik becerileri’, kişinin diğer insanlarla hedeflerine ulaşmanın etkili yollarına odaklanır: Kişinin ne istediğini etkili bir şekilde sormak, hayır demek ve ciddiye almak, ilişkileri sürdürmek bunlardan bazılarıdır.

‘Duygu modülasyon becerileri’, üzücü duygusal durumları değiştirmenin yollarıdır ve ‘üzüntü toleransı becerileri’, şu an değiştirilemedikleri takdirde bu duygusal durumlara uyma tekniklerini içerir.

Beceriler burada ayrıntılı olarak açıklanamayacak kadar çok ve çeşitlidir. Bunlar, DDT beceri eğitimi el kitabında tamamen bir öğretim formatında açıklanmaktadır (Linehan, 1993b).

Tedavi Aşamaları
Borderline hastalarının sorunları çeşitlilik gösterir ve bu, terapistin neye ve ne zaman odaklanacağına karar vermede sorun yaratabilir. Bu sorunun DDT’de giderilmesi hedeflenir. Zaman içindeki tedavinin seyri birkaç aşamada düzenlenir ve her aşamadaki hedeflerin hiyerarşileri açısından yapılandırılır.

Ön Tedavi Aşaması
Değerlendirme, bağlılık ve terapiye yönelim üzerine odaklanmaktadır.

AŞAMA 1 intihar davranışları, terapiye müdahale eden davranışlar ve yaşam kalitesini etkileyen davranışlar ve bu sorunları çözmek için gerekli becerileri geliştirmeye odaklanmaktadır.
AŞAMA 2, travma sonrası stresle ilgili problemlerle (TSSB) ilgilenir
AŞAMA 3 benlik saygısı ve bireysel tedavi hedeflerine odaklanır.

Her aşamanın hedeflenen davranışlarının, bir sonraki aşamaya geçmeden önce kontrol altına alınması gerekir. Özellikle çocuklukta yaşanan cinsel istismarla ilgili olanlar, travma sonrası stresle ilgili sorunlar, 1. aşama başarıyla tamamlanana kadar doğrudan ele alınmamaktadır. Bunu yapmak ciddi yaralanmalara neden olabilir. Hasta halen 1. veya 2. aşamadayken ortaya çıkan bu tip problemler (örneğin geri dönüşler) ‘sıkıntı toleransı’ teknikleri kullanılarak ele alınmalıdır. Evre 2’de TSSB tedavisi, geçmiş travmanın anılarına maruz kalmayı içerir.

Her aşamadaki terapi, o aşama için belirli önem hiyerarşisinde düzenlenmiş hedeflere odaklanır. Hedefler hiyerarşisi, farklı terapi modları arasında değişiklik gösterir, ancak her modda çalışan terapistin hedeflerin ne olduğunu netleştirmesi önemlidir. Genel amaç diyalektik düşünceyi arttırmaktır.

Bireysel terapide hedeflerin hiyerarşisi aşağıdaki gibidir:

  • İntihar davranışlarının azalması.
  • Terapiye müdahale eden davranışlar.
  • Yaşam kalitesine müdahale eden davranışların azalması.
  • Artan davranış becerileri.
  • Travma sonrası stres ile ilgili azalan davranışlar.
  • Benlik saygısını arttırmak.
  • Bireysel hedefler

Herhangi bir oturumda bu hedefler bu sırayla ele alınmalıdır. Özellikle, son seanstan bu yana meydana gelebilecek herhangi bir kendine zarar olayı ele alınmalıdır.

‘Tedaviye müdahale eden davranışlara’ verilen önem DDT’nin ayırt edici bir özelliğidir. Hastalarla çalışmanın zorluğuna işaret etmektedir. İntihar davranışları açısından önem taşır. Bunlar, hasta veya terapist tarafından uygun tedavi davranışına müdahale edilen ve hastanın ihtiyaç duyduğu yardımı almasını engelleyen herhangi bir davranış olabilir. Örneğin, oturumlara katılmama, sözleşmeli anlaşmalara uymama veya terapistle olan sınırları aşan davranışları içerir.

Yaşam kalitesine müdahale eden davranışlar, uyuşturucu veya alkol kötüye kullanımı, cinsel karışıklık, yüksek riskli davranış ve benzeri şeylerdir. Yaşam kalitesini etkileyen davranışların ne olduğu veya ne olmadığı, hasta ve terapist arasında müzakere konusu olabilir.

Hastanın haftalık günlük kartlarına hedeflenmiş davranış örneklerini kaydetmesi gerekir. Bunun yapılmaması, tedaviye müdahale eden davranış olarak kabul edilir.